روان‌شناسان تربیتی و صاحب‌نظران معتقدند، معلم و مربی‌ای در کار آموزش و انجام وظایف تربیتی موفق است که در زمینه روان‌شناسی یادگیری و فرآیند یادگیری اطلاعات و شناخت کافی داشته باشد و بتواند اصول آن را به کار بندد. در تعریف یادگیری آمده است: یادگیری یعنی ایجاد تغییر نسبتا ثابت در رفتار بالقوه یادگیرنده مشروط بر آنکه این تغییر بر اثر تجربه رخ داده باشد.

انگیزه اساس همه یادگیری‌ها

انگیزه اساس کار و کلید همه یادگیری‌هاست. بدون آن معلومات کمی فرا گرفته می‌شود. حتی در اهمیت آن می‌گویند که یادگیری، بدون انگیزه ممکن نیست و جایی که یادگیری نباشد، آموزشی نیز نخواهد بود. یادگیری، در تغییرات رفتاری نمایان می‌شود و این تغییرات، تنها زمانی رخ می‌دهد که دانش‌آموز (فرد) به کسب معلومات و یا مهارت برانگیخته شده باشد. به عبارت دیگر، فعالیت، اساس یادگیری و انگیزه اساس فعالیت است. با پایان گرفتن انگیزه فعالیت نیز متوقف می‌شود.

 

معلم و بیداری انگیزه  

هدف آموزش و پرورش برانگیختن میل دانش‌آموزان به یادگیری است و نقش معلم (مربی) برانگیختن دانش‌آموزان به خودآموزی از راه کوشش، خطا و آزمایش راه‌های مختلف تا رسیدن به عمل مطلوب است.

اولین تکلیف معلم ترغیب دانش‌آموزان به خواستن یادگیری است. دانش‌آموزان مشتاق یادگیری چیزهایی هستند که برایشان جالب باشد و معلمان هم باید خواسته‌های دانش‌آموزان را در مسیرش هدایت کنند. جو تربیتی متعادل که خوب هم اداره شود، امکان رشد و تعالی را بهتر میسر می‌سازد.برخی از دانش‌آموزان تنها میل به سرگروه شدن در کلاس در آنها کافی است که برانگیخته شوند. نمره درسی، تشویق، تمجیدهای شفاهی و کتبی، جوایز و نشان‌های افتخار، تذکرات و توبیخ‌های ملایم می‌توانند در ارتقای سطح مهارتی دانش‌آموزان نقش موثر و مهمی بازی کنند.

 

 

 

 راه‌های برانگیختن انگیزه دانش‌آموزان

• آشنایی با علاقه‌های درونی دانش‌آموز و استفاده از روش‌هایی که علاقه آنها را افزایش می‌دهد.
• ترغیب دانش‌آموز به تعیین و برقراری اهداف کوتاه‌مدت و بلندمدت.
• وجود رابطه بین آنچه که یاد می‌گیرد و هدف‌هایی که تعیین کرده است.
• توجه به توانایی‌های هر دانش‌آموز و توجه به این نکته که تکلیف نباید از حد توانایی او بیشتر باشد.
• آگاهی دانش‌آموز از آنچه که از او انتظار می‌رود.
• دخالت در تعیین و برقراری هدف‌ها.
• شرکت در فعالیت‌هایی که برایش مهم و معنی‌دار است.
• دوست داشتن معلم خود و احترام گذاشتن به او.
• اطمینان از اینکه معلم نیز او را دوست دارد و به او احترام می‌گذارد.
• انگیزش‌های منفی (ترس از تنبیه) معمولا یادگیری را کند می‌کند و به تعویق می‌اندازد .از انگیزش های مثبت استفاده کنید

 • ارایه آموزش‌ها با روش‌های فعال که برای دانش‌آموز جالب و جذاب باشد.

•سعي كنيم اولويت تجربه‌هاي دانش‌آموزان براي آنها جالب باشد،

•براي موفقيت دانش‌آموزان پاداش در نظر بگيريم.

 • دانش‌آموزان را در كلاس كمتر درگير مسائل عاطفي منفي نمائيم و نسبت به حساسيت‌هاي عاطفي آنان آشنا و در كاهش آن كوشا باشيم.
•بلافاصله پس از آزمون يا پرسش كلاسي، دانش‌آموزان را از نتيجه كار آگاه كنيد.
•تشويق كلامي در كلاس، به صورت انفرادي بسيار حائز اهميت است.
•علاقه به دانش‌آموزان و تعلق خاطر و اهميت دادن به يكايك آنها، سطح انگيزه‌ها را افزايش مي‌دهد.
•آموزش را با «تهديد» پيش نبريم.

•شيوه‌هاي تدريس را از سنتي به شيوه‌هاي روز تغيير داده و با استفاده از تكنولوژي آموزشي، حواس پنجگانه دانش‌آموزان را به كار گيريم.
•ميان درس كلاس و مسائل زندگي كه به وسيله همان درس قابل حل است، ارتباط برقرار كنيم.
•تدريس را با طرح مطالب و پرسش‌هاي جالب توجه آغاز كرده و با تحريك حس كنجكاوي، دانش‌آموزان را برانگيخته‌تر سازيم.
•زمان يادگيري بايد در حد توان دانش‌آموز باشد. براي تجديد قوا و انگيزه در ميان كلاس از وقت تفريح و استراحت غافل نشويم

•تمام مطالب دشوار را يكجا و در يك جلسه آموزش ندهيم.
•به خاطر داشته باشيم، توجه افراطي به دانش‌آموزان (قوي يا ضعيف) موجب متشنج شدن فضاي كلاس مي‌شود.
•دانش‌آموزان را به گروه‌هاي «خوب»، «بد» و «ضعيف» تقسيم‌بندي نكنيم.
•از ورود به موضوعات حاشيه‌اي كه منجر به انحراف توجه كلاس مي‌شود، بپرهيزيم.
•با ايجاد جلسات بحث و تحليل به دانش آموزان فرصت تفكر و اظهار نظر بدهيم.
•هرگز دانش‌آموزان را مجبور به انجام فعاليت‌هاي تحقيركننده نظير «جريمه» نكنيم.

•تأكيد بر نمره، اضطراب دانش‌آموزان را افزايش مي‌دهد و مانع از توجه كامل به موضوع درس مي‌شود.

•گاهي از تجربه‌هاي دوران تحصيل و شكست‌ها و موفقيت‌هاي خود براي دانش‌آموزان صحبت كنيد.

این نظرات ما بود ضمن آن که می دانیم شما همه می دانید .

امید است با حسن نظر همه ی همکاران در راه

 رسالت الهی خویش موفق شو