درس 22

درس21

درس 20

سه چیزی که در زندگی بیشرین اشتیاق را برایشان داریم:
 

خوشبختی، آزادی و آرامش خیال،
 

همیشه با دادنشان به شخصی دیگر بدست می آیند. آنهایی که به دیگران لطف میکنند، قطعاً خود مورد لطف قرار میگیرند. کسانی که به مردم کمک میکنند، خود مورد یاری قرار میگیرند. شما دو دست دارید، اولی برای کمک به خود و دومی برای کمک به دیگران.

 

 

 

 

آمدم

من آمدم  آن روزی

که پیغامی به صد اندوه می گوید

می خواهی مرا بینی !

دلت از درد آکنده است می دانم !

واز زخم عجیبی ،‌ گشته مالامال می فهمم !

وتو هرگزنمی خواهی ببینی باز دوباره اورا

صدایم  روحبخش زندانست

دلت پر خون

چشات پر اشک وغم

سینه ات مالامال از رنج ونامذردی

بخوان یک دم خدا را ودر

سایه آن به روز هایی نگاه کن که همه ازشاد مانیت خوشحالند !

یه شعر

همه روز روزه بودن ، همه شب نماز کردن 

همه ساله از پی حج سفر حجاز کردن

شب جمعه ها نخفتن به خدای راز گفتن 

ز وجود بی نیازش طلب نیاز کردن

به خدا  که هیچ  کس را ثمر آن قدر نبخشد 

که به روی مستمندی در بسته باز کردن

دوست خوب

یکی از بزرگان فرموده‌ است:

هیچ‌ کس را دوست خود ندان، مگر آن که او را در سه مرحله به سه چیز امتحان کنی.

ـ‌ او را به خشم بیاور، اگر بر آشفته و خشمگین نشد او را دوست واقعی بدان.

ـ با پول و مال دنیا او را آزمایش کن، اگر با مال و ثروت خود در مشکلات تو را یاری کرد دوست خوب است.

ـ با او همسفر باش که میزان صداقت و دوستی‌اش مشخّص خواهد شد.

در انتخاب دوستِ خوب دقّت کنید و در حفظ و نگه‌داری او نیز بکوشید.

درس های عاشورا

درسته که درس عاشورا درس ماند گار تاریخ مسلمانان است اما یاد آوری چند نکته خالی از لطف نیست ضمن آنکه نظرات دوستان میتواند به این در سها درس های دیگری بیافزاید

1-سوئ پیشینه :اولین درس عاشورا این است که کسی که توبه می کند ویا تاوان اشتباهش را می دهد باید به مانند فردی که اشتباه نکرده به او نگاه کرد .حر اشتباه کرده بود خدما امام رسید امام از گناهش گذشت و..............

2-آزادگی ن :عاشورا، نماد آزادگی است و حضرت سیدالشهدا علیه السلام سرور آزادگان. همو که در پاسخ کسانی که بیعت با یزید را از ایشان می‏خواستند تا در امان بماند، می‏فرمود:
آگاه باشید! ناپاک زاده فرزند ناپاک زاده، مرا میان دو چیز مجبور کرده است: بین مرگ و ذلت، ولی هیهات که ما ذلت و خواری را بپذیریم. خداوند پذیرش ذلت را بر ما و بر پیامبر و مؤمنان روا نداشته است و دامن‏های پاک و دارای اصالت و شرف و خاندان دارای همت والا و عزّت نفس ما هرگز اجازه نمی‏دهد اطاعت فرومایگان را بر مرگ شرافتمندانه ترجیح دهیم عاشورا به ما یاد داد باید آزاده باشیم یعنی مقابله در میدان نبرد باشد نه آتش زدن خیمه ها وظلم به کودکان

3-خرید وفروش نبودن انسانیت ومردانگی : علمد ار کربلا زمانی که خواستند او را از مبارزه منصرف کنند  بار ها با زبان وعمل از عقیده اش دفاع کرد وبر عهد اخوت وبرادری ووفادری ومردانگی خود باقی ماند .

4-مدعیان مسلمانی :مدعیان مسلمانى بسیارند امّا در صحنه امتحان است که مؤمنان صادق و مدّعیان دروغین و منافق شناخته می‌شوند. آنان که در جبهه نبرد حقّ و باطل، به هر بهانه‏اى امام حقّ را یارى نکنند و خود را کنار بکشند و به گوشه عافیت و راحت بخزند، مردودشدگان این امتحانند، هر چند سابقه درخشان ایمانى و انقلابى داشته باشند. (الناس عبید الدنیا و الدین لعق على السنتهم و اذا محصوا بالبلا قل الدیانون)

آب را گِل نکُنید
آب را گِل نکُنید
شاید از دور علمدارِ حسین
مشکِ طفلان بر دوش
زخم و خون بر اندام
می رِسَد تا که از این آب روان
پُر کُنَد مشکِ تهی
بِبَرَد جرعه‏یِ آبی برساند به حرم
تا علی اصغرِ بی شیرِ رباب
نَفَسَش تازه شَوَد
و بخوابد آرام
آب را گِل نکُنید
که عزیزانِ حسین
همگی خیره به راه‏اند که ساقی آید
و به انگشتِ کَرَم
گره کورِ عطش بگشاید
آب را گِل نکُنید
که در این نزدیکی
عابدی تشنه لب و بیمار است
در تب و گریه اسیر
عمه‏اش این دو، سه شب
تا سحر بیدار است
آب را گِل نکُنید
که بُوَد مهریه مادرشان
نه همین آب
که هر جایِ دگر رودی و نهری جاری است
مهر زهرای بتول است.
از این است که من می‏گویم:
آب را گل نکنید
آب را گل نکنید
آب را گل نکنید . . .

من مثال های مرتبط امروزی را ننوشتم تا آنها را شما بنویسید

تشریح مراحل اقدام پژوهی

هر پژوهشی در واقع با قصد پا سخگویی و پیدا کردن راه حل برای یک مسأله ی اصلی که در قالب یک پرسش ظهور کرده است ،آغاز می شود .هر پژوهش برای اینکه انسجام، هدفمندی و کاربردی بودن خود را حفظ کند باید بر حول یک مسأله ی اصلی ،سازماندهی شود .هر مسأله ی اصلی در واقع مرکزی است که در حوزه ی مسأله (problem area)قرارگرفته است .

اصلی یا حاشیه ای بودن یک مسأله در واقع به هدف تحقیق وابسته است ،لذا می توان گفت :اصلی یا حاشیه ای بودن یک مسأله امری نسبی است .مسأله سوألی است که در ذهن پژوهشگر راجع به یک پدیده ،مشکل یا بحران اجتماعی ،سازمانی مطرح می شود .هدف محقق از طرح این سوأل ریشه یابی علت یا علل به وجود آورنده ی آن مشکل یا مسأله است ،چگونگی این ریشه یابی بستگی تام به نوع و اهداف در نظر گرفته شده برای تحقیق دارد .اما به طور کلی این ریشه یابی را می توان دراین سوأل خلاصه کرد :چه چیزی این پدیده یا مشکل را به وجود آورده است ،و چرا؟ به بیان دیگر ،محقق با طرح چنین سوألی ،به دنبال راه حل ها و چاره جویی ها ست و از این نظر ،پدیده یا مشکلی که به نحوی ذهن پژوهشگر و توجه او را به خود جلب کند ،می تواند موضوع تحقیق قرار گیرد. اما ظرافت کار پژوهنده این است که موضوع تحقیق مورد نظر را که با تعبیرات عامیانه و غیر علمی در سطح جامعه ،سازمان (مدرسه ) یا یک گروه خاص مطرح شده است ،با زبان علمی بیان کند.پس بیان موضوع تحقیق به زبان علمی ،در واقع همان طرح مسأله ی تحقیق در قالبی روشن و دقیق براساس ضوابط علمی است .باید توجه داشت که مسأله ای را بدون تحلیل جنبه های مختلف آن و به صورت شتابزده انتخاب نکنید .حتی الامکان منابع مرتبط با تحقیق را بررسی و مطالعه نمایید.همچنین موارد زیر را باید در نظر داشت :
۱- مورد علاقه شما باشد . چرا که اگر موضوعی مورد علاقه شما باشد با انگیزه بیشتری آن را دنبال می کنید .
۲- پژوهش پذیر باشد . بعضی از موضوعات به علل گوناگونی پژوهش پذیر نیستند .برای نمونه این سوأل کلی که «چگونه می توانم هوش کودکان را افزایش دهم؟ » پژوهش پذیر نیست . دست کم برای معلمان در شرایط فعلی شایان تحقیق نیست .
۳-دارای اهمیت باشد .هر پژوهشی ارزش علمی و کاربردی ندارد.
۴- در توان پژوهشگر باشد . باید موضوع پژوهش با توانایی های علمی ،امکانات و شرایط خاص پژوهشگر هم خوانی داشته باشد .
۵-) منابع اطلاعاتی کافی در اختیار باشد .زیرا اساس پژوهش را اطلاعات تشکیل می دهد. اگر امکان گرد آوری اطلاعات کافی برای محقق نباشد ،کار پژوهنده سخت خواهد شد . بهتر است به موضوعاتی بپردازیم که جمع آوری اطلاعات برای آنها امکان پذیر باشد .

● راه های انتخاب موضوع تحقیق :

ـ تجارب شخصی
ـ تمایل به حل یک مسأله
ـ ارزش های فردی
ـ فرصت ها و تهدیدات پیش آمده
ـ بهره گیری از دانش قلمرو تخصصی
ـ سمینار ها و جلسات آموزشی و پژوهشی
ـ مطالعه مطالب انتقادی دیگران
ـ مطالعه پژوهش های دیگران ...
در تحقیقات اقدام پژوهی که بیشتر جنبه توصیفی و تحلیلی دارند ،پژوهشگر به دنبال ترسیم تصویری از «آنچه که هست » می باشد لذا سوأل های زیر می تواند به هر چه دقیق ترشدن موضوع و مسأله تحقیق و مشخص شدن آن کمک کند .
۱- آیا این موضوع ،مسأله و دغدغه ی من / ما در مدر سه و کلاسمان است ؟
۲-آیا می توان این موضوع را در مدت کوتاه ،حداکثر سه یا چهار ماه ،بررسی کرده و نتیجه علمی آن را مشاهده کرد ؟
۳- آیا این موضوع ،تغییری در کلاس درس و مدرسه ممکن است به وجود آورد ؟یا صرفا ً یک امر ذهنی و مجرد است ؟
۴- آیا می توان در مورد آن اطلاعات لازم و کافی به دست آورد ؟کلا ً چنین تحقیقی امکان پذیر است یا نه ؟

● توصیف وضعیت موجود وتشخیص مسأله

اقدام پژوهی در باره وضعیتی است که در آن قرار داریم . یعنی : این جا و اکنون . بنابراین لازم است پژوهشگر برای مشخص کردن مسأله مورد نظر خود که به دنبال بهبود و اصلاح آن است وضعیت فعلی را به روشنی توصیف کند تا تصویر روشنی از آن چه در محیط کار و مسأله آفرین وی می گذرد ،در اختیار بگذارد . در این مرحله پژوهنده ،برای نمونه معلم پژوهنده ،تلاش می کند وضعیت کلاس یا مدرسه ی خود را که مسأله یا وضع نا مطلوب یا نامعین در آن احساس شده است توصیف کند : مدرسه در کجا قرار دارد؟ دخترانه است یا پسرانه و یا مختلط ؟ چند دانش آموز دارد ؟یک نوبته است یا دو نوبته ؟ در چه کلاسی پژوهش صورت می گیرد ؟ در چه درسی ؟در باره کدام دانش آموزان ؟ یا درباره چه کسانی ؟ (والدین ،معلمان دیگر ،مدیر ،کارکنان اداره و.... )پس از شرح بستر و محیط مورد نظر ،مسأله خود را مطرح می کند . این مسأله در حقیقت موضوعی است که پژوهنده احساس می کند یا حدس می زند اگر تغییری در آن به وجود آید ،وضع مورد نظر بهتر می شود . پس می پذیریم که مسأله ی مورد نظر واقعیتی موقتی است و ممکن است پس از پژوهش معلوم شود که مسأله اصلی یا واقعی نبوده است یا برعکس ،مشخص شود که حدس اولیه ی ما درست بوده است و آنچه مطرح کرده ایم واقعیت داشته و مسأله ی اصلی نیز بوده است . معمولا ً در اقدام پژوهی مسأله به صورت یک جمله ی پرسشی مطرح می شود :«چگونه می توانم ................... بهبود بخشم ؟» .همان طور که
می بینید در فعل این پرسش نوعی عمل واقدام ،اصلاح و تغییر وجود دارد . اکثر پرسش های پژوهش در عمل (اقدام پژوهی ) ،چنین وضعیتی دارند . برای نمونه چند مثال در این مورد در زیر آورده می شود .
ـ ارتباط میان افراد مدرسه ی ما تا چه اندازه اثر بخش است ؟چگونه می توانم این اثر بخشی را افزایش دهم ؟
ـ چگونه می توانم در مدرسه به تفاوت های فردی کودکان توجه کنم ؟
ـ چگونه می توانم روش تدریس خود را در درس x اصلاح کنم ؟
ـ چگونه می توانم والدین کودکان این آموزشگاه را به مشارکت بیشتر تشویق کنم ؟
ـ چگونه می توانم علاقه ی دانش آموزان به درس x را افزایش دهم ؟
ـ چگونه می توانم رابطه خود با همکارانم را در مدرسه بهبود ببخشم ؟
معمولا ً مسایل کاری افراد به اشکال مختلف خود را نشان می دهند . برای نمونه معلم پژوهنده می تواند از طریق منابع زیر به مشکلات و مسا یل خود پی ببرد.
ـ ممکن است احساس کنیم کارها خوب پیش نمی رود
ـ اسناد و مدارک آموزشی
ـ واکنش های اداره
ـ واکنش های مدیر
ـ پژوهش های دیگران
ـ اسناد ومدارک علمی
ـ واکنش های شاگردان ....
پس از بررسی وضع موجود لازم است رخداد های عمده آن را به صورت منطقی تنظیم کنید و گزارش دهید در این گزارش باید تلاش شود که وضعیت مورد مطالعه به روشنی توضیح داده شود به گونه ای که خواننده بتواند از وضعیت مورد نظر تصویر واقعی و بدون ابهام و پرسش به دست آورد .

● گرد آوری اطلاعات (شواهد ۱)

گردآوری اطلاعات اغلب از طریق چهار روش میسر می شود . این چهار روش عبارتند از : مصاحبه ، مشاهده ، پرسش نامه و اسناد و ارقام . هر یک از این چهار روش کاربرد ها و ویژگی هایی دارند که لازم است اقدام پژوهان پیش از آغاز و اقدام به پژوهش با این روش ها آشنایی کافی را کسب کنند . این که چه روشی یا فنونی در اقدام پژوهی کاربرد دارد بستگی به موضوع و هدف آن پژوهش دارد .همه اطلاعاتی که جمع آوری می شود شواهد لازم برای اثبات یا رد چیزی نیستند .به بیان دیگر داده ها (اطلاعات ) مترادف با شواهد نیستند . شواهد داده هایی هستند که بدان وسیله می توانیم درباره ی تغییرات چیزی یا رخدادی داوری کنیم پس برای اثبات یا رد چیزی باید شواهد قابل قبول داشته باشیم . برای اینکه بتوانیم تصویر روشنی از واقعیت ها و رخداد هایی که در محیط کار و یا بستر پژوهشی ما می گذرد ،عرضه کنیم و ادعای منطقی داشته باشیم لازم است دردرجه نخست شواهد منطقی در اختیار داشته باشیم .
در اقدام پژوهی در دو مرحله نیاز به شواهد داریم ؛ یکی در مرحله ی تشخیص یعنی همین مرحله های که مورد بحث است ،و دیگری مرحله ارزیابی و قضاوت که پس از ایجاد تغییر و اجرای راه و پیشنهاد جدید ،به دست می آوریم تا ببینیم آیا تغییری که داده ایم مؤثر بوده است یا نه . پس دو نوع شواهد (۱) و شواهد (۲) خواهیم داشت .داده های پژوهش نقش بسیار مهمی در جست و جوی حقیقت و یافتن مسأله و راه حل ها دارند . هر چه داده های یک پژوهش مبتنی بر اصول علمی گرد آوری اطلاعات باشد و نیز از ابزار و وسایل ضروری گوناگون استفاده کنیم ،ادعای ما منطقی تر خواهد بود . برای مثال ،وقتی مدعی می شویم که شاگردان کلاس من در درس x ضعیف بودند و من با روش y این وضعیت را برطرف کردم باید نخست با اطلاعات کافی نشان دهیم که واقعا ً شاگردان ما ضعیف بودند ،یعنی معیاری برای ضعیف بودن تدوین کنیم و این معیار باید علمی باشد . بعد با داده های کافی ثابت کنیم که وضعیت شان بهبود حاصل کرده است .
با توجه به اهمیت داده ها و اطلاعات در پژوهش مهارت و توان پژوهشگر تا اندازه ای به میزان توان او در گرد آوری آطلاعات بستگی دارد. شما به عنوان معلم پژوهنده، برای کسب اطلاعات می توانید از منابع زیر استفاده کنید.
ـ همکاران خود ،مدیر و دیگر کارکنان مدرسه
ـ استادان و افراد متخصص
ـ کتاب ها ،مجلات ،مقالات علمی
ـ چکیده های تحقیقات انجام شده پایان نامه ها
ـ کتاب های تخصصی به ویژه در رشته علوم تربیتی و مدیریت
ـ اطلاعات حاصل از مصاحبه ها ،پرسش نامه ها ،مشاهده ها
ـ بازدید از کلاس ها در مدارس دیگر
ـ استفاده از سایت های اینترنتی و منابع اطلاع رسانی الکترونیک و... بطور کلی هدف از گرد آوری اطلاعات و شواهد در مرحله اول می تواند دو هدف باشد
۱- مشخص کردن وضع موجود به کمک داده ها و شواهد .یعنی نشان دادن کاستی ها و دست آوردها ،مسایل و مشکلات و چگونگی انجام و پیشرفت کار
۲- انتخاب یک راه موقت.
این راه موقت چنانچه پس از مطالعات و گرد آوری اطلاعات کافی انتخاب شده باشد بسیار ارزشمند است .
▪ اهمیت مطالعات و پیشینه تحقیق ؛
پژوهش زمانی دارای اهمیت وارزش علمی و کاربردی خواهد بود که بر آمده از مطالعات کافی درباره پیشینه موضوع تحقیق شما باشد . با مطالعه پیشینه موضوع تحقیق از چند و چون کارها آگاه می شویم و از دوباره کاری پرهیز می کنیم .وقتی از اقدامات و اطلاعات جمع آوری شده توسط دیگران آگاه شدید ،می توانید با نقد و تجزیه و تحلیل منطقی آنها وضعیت خودتان را مشخص کنید همواره از خود بپرسید:آیا اطلاعات به دست آمده منطقی و علمی است؟ اطلاعات به دست آمده دارای چه نکات مثبت و یا منفی است؟ و پرسش های دیگری که می تواند تحقیق شما را هدایت کند.
▪ تجزیه و تحلیل و تفسیر داده ها
منظور از تجزیه و تحلیل و تفسیر داده ها ،تبیین یا تشریح معانی است که در دل داده ها نهفته است تفسیر سبب می شود که فهم جامع و روشنی از معانی و مفاهیم پیدا کنیم . در خلال تفسیر داده ها تناقضات و مطالب ضد و نقیض و یا چگونگی روابط متقابل واقعیت ها یا رخداد ها خود را نشان می دهند . تجزیه و تحلیل این امکان را فراهم می سازد تا طبقه بندی و چارچوب منطقی و عقلانی از واقعیت ها به وجود آوریم با تفسیر دید گاه های گوناگون خود را نشان می دهد و به کمک این دید گاه ها می توانیم به راه حل های مناسب بیندیشیم . پیش از تفسیر داده ها در هم آمیخته اند و این داده ها به خودی خود نمی توانند گویای چیزی باشند لذا با تجزیه وتحلیل و تفسیر داده هاست که آنها به اطلاعات کاربردی تبدیل می شوند و می توان بر اساس آنها به تهیه چارچوبی برای حل مسایل و شناسایی راه حل درست یا درست ترین راه حل اقدام کرد.
الگوی تجزیه و تحلیل داده ها در روش های تحقیق گوناگون متفاوت می باشد. در اقدام پژوهی ضمن استفاده از داده های کمی، بیشتر از داده های کیفی و الگوهای آن استفاده می شود . در اینجا مختصرا ً اشاره می شود .
الف- الگوی ۱:
۱- روش شش پرسش: در این الگو پژوهشگر می کوشد داده هایی را که جمع آوری کرده است طی این شش پرسش عرضه کند تا بر اسا س آنها نتیجه گیری از داده ها بعمل آید.
ـ چرا؟علت و هدفها چیستند ؟
ـ چگونه ؟اعمال و رویداد ها چگونه روی می دهد ؟
ـ چه کسی ؟ چه کسی در گیر این مسأله است ؟چه کسی رفتار دوستانه دارد؟
ـ چه چیزی ؟مسایل عمده فعالیت ها چه هستند؟
ـ چه موقع ؟ چه موقع این اتفاقها می افتد ؟چه موقع می توان آنها را مشاهده کرد؟
ـ کجا ؟کجا درس می خوانند ؟کجا با هم روابط دارند ؟ کجا کار می کنند؟
- الگوی ۲: روش ترسیم مفاهیم
هدف از این الگو ،یافتن راهی برای پی گیری استراتژی های چند گانه و چند جانبه و جامع است . این الگو بر این اساس تدوین شده است که ریشه بسیاری از مشکلات در جاهای دیگر است و عوامل گوناگون در به وجود آمدن آن مؤثر بوده است . اگر به این عوامل بنیادین و ریشه ای توجه نکیم راه حل های سطحی نخواهد توانست پاسخ گوی این مشکلات باشد.
ج- الگوی ۳ : روش تجزیه و تحلیل مسایل
این روش نیز مشابه الگوی ترسیم مفاهیم است از این الگو نیز در ریشه یابی و کشف عوامل مؤثر در یک مشکل استفاده می شود.در این الگو تلاش می شود مفاهیم زیر مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد:
ـ مشکل اصلی
ـ ریشه های اصلی مشکل
ـ دیگر عوامل مهم مربوط به آن ریشه ها و پیش زمینه ها
ـ نتایج و عواقب منفی عمده
ـ دیگر نتایج مهم
▪ انتخاب راه جدید به صورت موقت
پس از انجام مراحل فوق نوبت انتخاب راه جدید و موقت فرا می رسد در این مرحله تلاش خواهید کرد به کمک اطلاعاتی که در اختیار دارید و خرد ورزی هایی که کرده اید نخست چند راه اولیه ی مناسب در نظر بگیرید . این راه ها را بررسی و سبک و سنگین کنید و از میان آنها یک راه را به عنوان راه مناسب انتخاب کنید . ویژگی ها و جوانب آن را به درستی مشخص و توصیف کنید به گونه ای که دیگران ،به ویژه همکاران پژوهشی و منتقد شما با ملاحظه و یا مطالعه ی این راه بدون ابهام از چند وچون آن آگاه شوند. در این مرحله نیز ضمن ملاحظات جوانب اخلاقی و امکان اجرایی راه انتخاب شده ،لازم است نظر اصلاحی و انتقادی یاران و همکاران خود را جویا شوید و پس از ملاحظه ی این اظهار نظر و احتمالا ً تغییر در جوانب راه انتخابی تان به اجرای آن .
▪ اجرای طرح جدید و نظارت بر آن
پس از طراحی راه حل جدید یا تغییر مورد نظر آن را به اجرا می گذاریم . در این مرحله تلاش می کنیم مطابق با ویژگی های تدوین شده و پیش بینی های عملی ،کار را پیش ببریم . در اجرانیز مشاهده ،اندیشه و عمل سه رکن اساسی خواهد بود .در این مرحله می کوشیم از همان آغاز بر چگونگی پیشرفت کار ،به طور روزانه نظارت و دقت داشته باشیم . این کار سبب می شود ضمن مراعات پیش بینی های انجام گرفته و در صورت لزوم ،تغییرهای لازم را در عمل به وجود آوریم .

● گرد آوری اطلاعات (شواهد ۲)

برای اینکه ثابت کنید ادعایی که درباره ی عمل جدیدتان دارید منطقی و درست است ،باید شواهدی داشته باشید . این شواهد باید مبتنی بر اطلاعات منظم و منطقی باشد. در این مرحله نیز مثل مرحله قبلی گرد آوری اطلاعات لازم است روش های گرد آوری اطلاعات و ابزار آن را مشخص کنید . این روش ها و ابزار می تواند مثل مرحله پیشین ویا متفاوت باشد .باید مشخص کنید که در این مرحله به چه نوع داده هایی نیاز دارید این داده ها و شواهد باید معیارهایی باشند بر این ادعا که در کار شما اصلاح به وجود آمده است . این شواهد باید مورد تأیید افراد صاحب نظر و همکاران منتقد شما در خصوص مسأله و هدف های مورد نظر در تحقیق شما باشد . مثلا ًممکن است شما مدعی باشید که با روش تدریس جدید سبب شده اید تا نمرات دانش آموزان کلاس (الف ) تا ۳۰% افزایش یابد . این ادعا زمانی قابل قبول خواهد بود که با اسناد و مدارک لازم ،نمرات پیش از اقدام جدید را با نمرات پس از آن مقایسه کنید وبه نتیجه مورد ادعا یعنی ۳۰% برسید .
▪ ارزشیابی تأثیر اقدام جدید وتعیین اعتبار آن :
در این مرحله داده هی جمع آوری شده را مثل مرحله سوم ،تفسیر و تحلیل می کنیم . از خود می پرسیم این داده ها نشانگر چه رخدادها و تغییراتی هستند ؟ آیا پیش رفتی را نشان می دهند ؟به چه دلیل ؟ (شواهد می آورید ) .پیشرفت ها در چه زمینه ها یا مواردی بوده است ؟ به چه دلیل ؟(شواهد می آورید ) درباره این تغییرات و رخدادها به چه نتایجی می رسیم ؟ چرا؟ (شواهد می آورید) .با این پرسش ها و پرسش های دیگر از این نوع می کوشیم تا نتیجه ی اقدام جدید را به کمک شواهد منطقی ارزیابی کنیم . اگر نتیجه مثبت بود این اقدام را به عنوان یک تغییر یا راه جدید ادامه می دهیم و در غیر این صورت به راه یا راه های دیگر می اندیشیم و راه دیگری را برای عمل و اجرا پیدا می کنیم .
▪ تجدید نظر و دادن گزارش نهایی :
پس از اعتبار یابی یا اعتبار بخشی به کار خود اصلاحات لازم و نهایی را در عمل پیشنهادی انجام می دهیم و به عنوان سندی علمی آن را آماده می کنیم . پس از این مرحله می توان آنرا به مسؤلان ذی ربط تحویل داد یا در جایی منتشر کرد یا در گرد همایی عرضه کنیم انتشاریافته ها ،آخرین مرحله پژوهش در عمل (اقدام پژوهی  است . در این مرحله می توانید خلاصه ای از مراحل انجام کار رابیاورید و اینکه در این فرایند چه رخداد هایی به وقوع پیوست و دیگران چه نقش و نظری داشتند .شکل گزارش را می توانید براساس مراحل پژوهش تنظیم کنید یا به هر صورت ابتکاری که خودتان صلاح بدانید

بر گرفته از سلایت آفتاب .

مراحل پژوهش در عمل

 مراحل پژوهش در عمل يا چرخه پژوهش، مراحل كاملاً خطي يا پلكاني نيست. همچنان كه در ويژگي هاي اين نوع از تحقيق اشاره شده است اين مراحل دوري يا حلزوني است. از اين رو آن را چرخه پژوهش نيز ناميده اند. با اين حال چون اين روش نيز منظم و هدفمند است پس لازم است مراحلي را در اين پژوهش در نظر گرفت. مراحل پژوهش در عمل عبارتند از تشخيص، اجرا و ارزيابي و عرضه به شرح:

 

 *- مشخص كردن موضوع و عنوان پژوهش 

 

*- توصيف وضعيت موجود و تشخيص مسئله

 

*-گردآوري اطلاعات شواهد1 

 

*- تجزيه و تحليل و تفسير داده ها

 

*- انتخاب راه جديد موقتي مرحله ارزيابي و عرضه

 

*-گردآوري اطلاعات شواهد2

 

*- ارزش يابي تأثير اقدام جديد و تعيين اعتبار آن               

 

*- تجديدنظر و دادن گزارش نهايي يا اطلاع رساني

 

نخستين گام در هر پژوهش، تعيين موضوع يا زمينه تحقيق  است.

 

آيا موضوع مورد توجه وي با شغل اش ارتباط دارد؟

 

آيا موضوع قابل بررسي و تحقيق است؟

 

توصيه ها:

 

ويژگي هايي كه موضوع تحقيق مي بايست داشته باشد:

 

* مورد علاقه شما باشد

 

* پژوهش پذير باشد

 

* داراي اهميت باشد

 

* در توان پژوهشگر باشد

 

* منابع اطلاعاتي كافي در اختيار باشد

 

* توصيف وضعيت موجود و تشخيص مسئله

 

پژوهش در عمل درباره وضعيتي است كه در آن قرار داريم، يعني: اينجا و اكنون. بنابراين لازم است پژوهشگر براي مشخص كردن مسئله مورد نظر خود كه به دنبال بهبود و اصلاح آن است و ضعيت منفي را به روشني توصيف كند تا تصوير مشخصي از آن چه در حال حاضر در محيط كار و مسئله آفرين وي مي گذرد.

 

نمونه اي از پرسش هاي پژوهش در عمل :

 

 چگونه مي توانم در مدرسه به تفاوت هاي فردي كودكان توجه كنيم؟

 

 چرا برخي از كاركنان هميشه دير در سركار حاضر مي شوند؟ براي تغيير اين وضع چه مي توانم بكنم؟

 

 چگونه مي توانم والدين كودكان را به مشاركت بيشتر در امور مدرسه تشويق كنم؟

 

 از كجا و چگونه به مشكل خود پي مي بريم؟

 

معمولاً مسائل كاري افراد به صورت هاي گوناگون، خود را نشان مي دهند. براي مثال به عنوان معلم پژوهنده مي توانيم از طريق منابع زير به مشكلات و مسائل خود پي ببريم:

 

 1-احساس ما به عنوان يك معلم، ممكن است احساس كنيم كارها خوب پيش نمي رود.

 

2 اسناد و مدارك آموزشي: نمرات امتحاني شاگردان

 

3واكنش ها و اظهارات والدين دانش آموزان

 

4 واكنش هاي شاگردان

 

5 واكنش مدير و همكاران

 

6 واكنش اداره

 

7 پژوهش هاي ديگران

 

8 اسناد و مدارك علمي

 

توصيه ها:

 

* هر چه مسئله دقيق و روشن و ملموس تر باشد، پژوهش درباره آن آسان تر خواهد بود.

 

* در ميان گذاشتن موضوع با همكاران و افراد منتقد و استفاده از نظرات منطقي آنان. 

 

* موضوع و مسئله تحقيق بايد مطلبي باشد كه واقعاً پاسخ آن از پيش معلوم نباشد.    

 

* درباره مسئله مورد نظر و اهميت و هدف آن توضيح دهيد تا ارزش كار براي ديگران كاملاً مشخص شود.