مراحل پژوهش در عمل يا چرخه پژوهش، مراحل كاملاً خطي يا پلكاني نيست. همچنان كه در ويژگي هاي اين نوع از تحقيق اشاره شده است اين مراحل دوري يا حلزوني است. از اين رو آن را چرخه پژوهش نيز ناميده اند. با اين حال چون اين روش نيز منظم و هدفمند است پس لازم است مراحلي را در اين پژوهش در نظر گرفت. مراحل پژوهش در عمل عبارتند از تشخيص، اجرا و ارزيابي و عرضه به شرح:


 

 *- مشخص كردن موضوع و عنوان پژوهش 

 

*- توصيف وضعيت موجود و تشخيص مسئله

 

*-گردآوري اطلاعات شواهد1 

 

*- تجزيه و تحليل و تفسير داده ها

 

*- انتخاب راه جديد موقتي مرحله ارزيابي و عرضه

 

*-گردآوري اطلاعات شواهد2

 

*- ارزش يابي تأثير اقدام جديد و تعيين اعتبار آن               

 

*- تجديدنظر و دادن گزارش نهايي يا اطلاع رساني

 

نخستين گام در هر پژوهش، تعيين موضوع يا زمينه تحقيق  است.

 

آيا موضوع مورد توجه وي با شغل اش ارتباط دارد؟

 

آيا موضوع قابل بررسي و تحقيق است؟

 

توصيه ها:

 

ويژگي هايي كه موضوع تحقيق مي بايست داشته باشد:

 

* مورد علاقه شما باشد

 

* پژوهش پذير باشد

 

* داراي اهميت باشد

 

* در توان پژوهشگر باشد

 

* منابع اطلاعاتي كافي در اختيار باشد

 

* توصيف وضعيت موجود و تشخيص مسئله

 

پژوهش در عمل درباره وضعيتي است كه در آن قرار داريم، يعني: اينجا و اكنون. بنابراين لازم است پژوهشگر براي مشخص كردن مسئله مورد نظر خود كه به دنبال بهبود و اصلاح آن است و ضعيت منفي را به روشني توصيف كند تا تصوير مشخصي از آن چه در حال حاضر در محيط كار و مسئله آفرين وي مي گذرد.

 

نمونه اي از پرسش هاي پژوهش در عمل :

 

 چگونه مي توانم در مدرسه به تفاوت هاي فردي كودكان توجه كنيم؟

 

 چرا برخي از كاركنان هميشه دير در سركار حاضر مي شوند؟ براي تغيير اين وضع چه مي توانم بكنم؟

 

 چگونه مي توانم والدين كودكان را به مشاركت بيشتر در امور مدرسه تشويق كنم؟

 

 از كجا و چگونه به مشكل خود پي مي بريم؟

 

معمولاً مسائل كاري افراد به صورت هاي گوناگون، خود را نشان مي دهند. براي مثال به عنوان معلم پژوهنده مي توانيم از طريق منابع زير به مشكلات و مسائل خود پي ببريم:

 

 1-احساس ما به عنوان يك معلم، ممكن است احساس كنيم كارها خوب پيش نمي رود.

 

2 اسناد و مدارك آموزشي: نمرات امتحاني شاگردان

 

3واكنش ها و اظهارات والدين دانش آموزان

 

4 واكنش هاي شاگردان

 

5 واكنش مدير و همكاران

 

6 واكنش اداره

 

7 پژوهش هاي ديگران

 

8 اسناد و مدارك علمي

 

توصيه ها:

 

* هر چه مسئله دقيق و روشن و ملموس تر باشد، پژوهش درباره آن آسان تر خواهد بود.

 

* در ميان گذاشتن موضوع با همكاران و افراد منتقد و استفاده از نظرات منطقي آنان. 

 

* موضوع و مسئله تحقيق بايد مطلبي باشد كه واقعاً پاسخ آن از پيش معلوم نباشد.    

 

* درباره مسئله مورد نظر و اهميت و هدف آن توضيح دهيد تا ارزش كار براي ديگران كاملاً مشخص شود.